Diş Eti Kabarması Nedir?
Diş eti kabarması, diş eti dokusunun anormal şekilde büyümesi veya şişmesi durumudur. Bu durum, diş eti kenarında veya dişler arasında yastık benzeri bir görünüme neden olabilir. Diş eti kabarması genellikle ağrılı olmasa da, rahatsız edici bir his verebilir, diş fırçalama sırasında kanamaya yol açabilir ve estetik kaygılara neden olabilir. Zamanla tedavi edilmezse, diş eti hastalıklarının ilerlemesine veya diş kaybına kadar gidebilecek sorunlara yol açabilir.
Diş Eti Kabarmasının Nedenleri
Diş eti kabarmasının birçok farklı nedeni olabilir. Bu nedenler genellikle ağız içi kaynaklı olsa da, bazı sistemik hastalıklar veya ilaçlar da diş eti büyümesine neden olabilir. Başlıca nedenler şunlardır: - Plak Birikimi ve Gingivit: Yetersiz ağız hijyeni, dişler üzerinde plak birikimine neden olur. Plak, bakterilerden oluşan yapışkan bir tabakadır ve diş etlerinde iltihaplanmaya (gingivit) yol açar. İltihaplı diş etleri kızarık, şiş ve kanamalı hale gelir, bu da kabarık bir görünüm yaratabilir.
- Periodontitis: Gingivit tedavi edilmezse, daha ciddi bir diş eti hastalığı olan periodontitise ilerleyebilir. Bu durumda iltihap, diş etlerinin derinliklerine inerek dişleri destekleyen kemikte hasara neden olur. Diş eti çekilmesinin yanı sıra, bazı durumlarda iltihaba bağlı şişlik ve kabarma da görülebilir.
- Hormonal Değişiklikler: Hamilelik, ergenlik, menopoz veya adet döngüsü sırasında yaşanan hormonal dalgalanmalar, diş etlerinin plak ve bakterilere karşı daha hassas hale gelmesine neden olur. Bu da diş eti iltihabı ve kabarmasını tetikleyebilir ("hamilelik gingivitisi" gibi).
- İlaçların Yan Etkileri: Bazı ilaçlar diş eti büyümesi (hiperplazi) olarak bilinen bir yan etkiye neden olabilir. Bu ilaçlar arasında:
- Epilepsi ilaçları (örn. Fenitoin)
- Organ nakli sonrası kullanılan bağışıklık baskılayıcı ilaçlar (örn. Siklosporin)
- Bazı kalp ilaçları ve kalsiyum kanal blokerleri (örn. Nifedipin, Amlodipin)
- Yanlış Diş Fırçalama veya Protez Kullanımı: Sert kıllı diş fırçası kullanmak veya çok agresif fırçalamak, diş etlerinde tahrişe ve travmatik şişmelere neden olabilir. Ayrıca, iyi oturmayan takma dişler veya diğer dental protezler de sürtünmeye bağlı olarak diş eti kabarmasına yol açabilir.
- Vitamin Eksiklikleri: Özellikle C vitamini (skorbüt hastalığı) eksikliği, diş etlerinde şişme, kanama ve hassasiyete neden olabilir.
- Genetik Faktörler: Nadir görülen bazı kalıtsal durumlar (herediter gingival fibromatozis) diş etlerinin aşırı büyümesine neden olabilir.
- Sistemik Hastalıklar: Lösemi gibi bazı hastalıklar, diş etlerinin şişmesine neden olabilen semptomlara yol açabilir.
- Sigara Kullanımı: Sigara, diş etlerinin iyileşme kapasitesini azaltır ve diş eti hastalıkları riskini önemli ölçüde artırır.
Diş Eti Kabarması Nasıl Geçer?
Diş eti kabarmasının tedavisi, altta yatan nedene bağlı olarak değişiklik gösterir. Hafif vakalarda evde uygulanabilecek yöntemler ve iyi bir ağız bakımı ile durum düzelebilirken, daha ciddi durumlarda diş hekimine başvurmak gerekir.
1. Evde Uygulanabilecek Yöntemler ve Önlemler
- Doğru Ağız Hijyeni: Diş eti kabarmasının en yaygın nedeni plak olduğu için, etkili bir ağız bakım rutini oluşturmak çok önemlidir.
- Dişlerinizi günde iki kez, yumuşak kıllı bir diş fırçası ile nazikçe fırçalayın.
- Diş ipi veya ara yüz fırçası kullanarak diş aralarını her gün temizleyin.
- Antibakteriyel bir ağız gargarası kullanmak, plak oluşumunu azaltmaya yardımcı olabilir.
- Tuzlu Su ile Gargara: Ilık tuzlu su ile gargara yapmak, diş etlerindeki iltihabı azaltmaya, şişliği indirmeye ve ağızdaki bakterileri temizlemeye yardımcı olur. Bir bardak ılık suya yarım çay kaşığı tuz ekleyip günde 2-3 defa gargara yapabilirsiniz.
- Soğuk Kompres: Şişlik ve ağrı varsa, yanağınızın dışından soğuk kompres uygulamak rahatlama sağlayabilir. Buz torbasını bir bezle sararak 15 dakika boyunca uygulayın.
- Beslenme Alışkanlıklarını Düzeltin: Şekerli ve asitli gıdalardan kaçının. C vitamini (portakal, brokoli) ve kalsiyum (süt, yoğurt) açısından zengin besinler tüketerek diş eti sağlığınızı destekleyin.
- Sigara ve Tütün Ürünlerinden Kaçının: Sigara, diş eti hastalıklarını şiddetlendirir ve iyileşmeyi geciktirir.
2. Diş Hekimi Tedavileri
Evdeki bakım yeterli gelmezse veya durum daha ciddiyse mutlaka bir diş hekimine başvurmalısınız. - Profesyonel Diş Temizliği: Diş hekimi, diş taşı (tartar) ve plağı temizleyerek diş eti iltihabının temel nedenini ortadan kaldırır. Bu, çoğu gingivit vakasını çözmek için yeterlidir.
- Kök Yüzeyi Düzleştirmesi (Küretaj): Periodontitis vakalarında, diş eti çizgisinin altındaki diş köklerine yapışmış plağı ve tartarı temizlemek için bu derin temizlik işlemi uygulanır.
- İlaç Değişimi: Diş eti kabarması kullandığınız bir ilacın yan etkisi ise, hekiminizle görüşerek alternatif bir ilaç reçete edilip edilemeyeceğini sorabilirsiniz.Kendi kendinize asla ilacınızı kesmeyin veya dozunu değiştirmeyin.
- Cerrahi Müdahale: İlaç kaynaklı aşırı diş eti büyümelerinde veya kalıtsal fibromatozis durumlarında, fazla diş eti dokusunu almak için gingivektomi adı verilen cerrahi bir işlem gerekebilir.
- Altta Yatan Hastalığın Tedavisi: Diş eti kabarması lösemi gibi sistemik bir hastalıktan kaynaklanıyorsa, asıl odak noktası bu hastalığın tedavi edilmesi olacaktır.
Sonuç
Diş eti kabarması genellikle ciddi bir sorunun erken uyarı işaretidir. Çoğu zaman nedeni, düzeltilebilir olan yetersiz ağız hijyenidir. Evde iyi bir ağız bakımı ile durumu hafifletebilir ve önleyebilirsiniz. Ancak, şişlik birkaç gün içinde geçmezse, ağrı, şiddetli kanama veya ateş gibi başka semptomlar eşlik ediyorsa, vakit kaybetmeden bir diş hekimine muayene olmanız en doğrusu olacaktır. Erken teşhis ve tedavi, daha büyük dental problemleri önlemenin anahtarıdır.
|